Những vấn đề lý luận, thực tiễn về hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp

 Chủ trì hội thảo tại trụ sở Thành ủy Hà Nội có các đồng chí: Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương; Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Nguyễn Xuân Thắng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Võ Văn Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh; Nguyễn Văn Phong, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội.

Dự tại điểm cầu xã Quốc Oai có Đồng chí Phùng Văn Tài-Phó bia thư Thường trực Đảng uỷ xã; Đồng chí Nguyễn Trung Thành-Phó bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND xã; Các đồng chí Thường trực HĐND, lãnh đạo UBND, UBMTTQ; Lãnh đạo các Phòng Ban của xã.

Phát biểu khai mạc hội thảo, đồng chí Nguyễn Văn Phong nêu rõ: Hội thảo có ý nghĩa rất quan trọng cả về lý luận và thực tiễn, là dịp để các cơ quan Trung ương, địa phương, các chuyên gia, nhà khoa học và những người trực tiếp tham gia lãnh đạo, quản lý, tổ chức thực hiện cùng trao đổi, làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực tiễn vận hành, nhận diện đúng những khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân và đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp trong thời gian tới.

Gợi mở những chủ đề trọng tâm, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng cho biết: Sau gần một năm triển khai tổ chức thực hiện, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã khẳng định đây là một quyết định lịch sử đúng đắn của Đảng. Tuy nhiên, cải cách tổ chức mới là điều kiện cần; nâng cao năng lực thực thi mới là điều kiện đủ để mô hình phát huy hiệu quả bền vững. Trọng tâm không chỉ là sắp xếp đúng, mà còn phải vận hành tốt; không chỉ là giao quyền, mà còn phải bảo đảm đủ năng lực, đủ nguồn lực, đủ công cụ và đủ cơ chế kiểm soát để quyền lực được thực thi hiệu quả.

Các tham luận và ý kiến gửi đến hội thảo đều thống nhất mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã bước đầu chứng minh được ưu thế trong việc rút ngắn quy trình thủ tục, tăng tính chủ động cho cấp cơ sở và giảm bớt các tầng nấc trung gian không cần thiết.

Bên cạnh đó, một số đại biểu cho rằng việc triển khai mô hình cũng đang đặt ra những khó khăn, thách thức, đòi hỏi phải có sự tổng kết lý luận và thực tiễn kịp thời, như: Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành vẫn còn những khoảng trống và sự chồng chéo khi chưa kịp điều chỉnh tương thích với việc xóa bỏ cấp huyện, gây khó khăn cho việc thực thi công vụ tại địa phương. Áp lực công việc của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, nơi trực tiếp giải quyết mọi yêu cầu của người dân tăng; trong khi năng lực chuyên môn và chế độ đãi ngộ chưa tương xứng. Những hạn chế về hạ tầng kỹ thuật, sự quá tải dữ liệu và tính liên thông trong chuyển đổi số đã và đang xảy ra cho thấy nền tảng quản trị số chưa thực sự đồng bộ.

Từ kinh nghiệm thực tiễn, một số đại biểu phân tích sâu những vấn đề mới phát sinh về tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, công tác cán bộ, chuyển đổi số, quản trị địa phương, kiểm soát quyền lực và dân chủ ở cơ sở; chia sẻ thẳng thắn những cách làm hay, mô hình tốt, kinh nghiệm sáng tạo. Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp khả thi nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế, tổ chức bộ máy, cơ chế vận hành và nền tảng công nghệ của mô hình chính quyền địa phương hai cấp; kiến nghị những chủ trương, chính sách và giải pháp lớn cần triển khai trong thời gian tới.

Kết luận hội thảo, đồng chí Đoàn Minh Huấn đánh giá: Kết quả hội thảo góp phần làm rõ mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt trong tổng thể cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy, định hình mô hình tổng thể hệ thống chính trị ba cấp, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và đổi mới, hiện đại hóa quản trị quốc gia.

Các cơ quan đồng tổ chức hội thảo cần chắt lọc, hệ thống hóa, tổng hợp để hoàn thiện các luận cứ khoa học từ các tham luận và ý kiến phát biểu, khẩn trương chuyển hóa kết quả hội thảo thành các báo cáo tư vấn, kiến nghị cụ thể đối với Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chỉ đạo sơ kết một năm vận hành mô hình tổng thể hệ thống chính trị ba cấp và chính quyền địa phương hai cấp.

Trong đó, tập trung vào các đề xuất, kiến nghị tiếp tục hoàn thiện thể chế, hoàn thiện mô hình, xử lý các điểm nghẽn, tăng cường các điều kiện nâng cao năng lực quản trị địa phương trong giai đoạn mới.