Tham dự cuộc họp có các thành viên Hội đồng thẩm định, lãnh đạo Cục Di sản văn hóa, đại diện các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đại diện Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cùng đơn vị tư vấn lập quy hoạch. Về phía xã Quốc Oai có đồng chí Nguyễn Hữu Sơn - Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND xã Quốc Oai; đồng chí Nguyễn Duy Hoàn - Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Quốc Oai.
Toàn cảnh cuộc họp
Đồng chí Nguyễn Hữu Sơn - Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND xã Quốc Oai, phát biểu báo cáo tại cuộc họp
Tại cuộc họp, đồng chí Nguyễn Hữu Sơn - Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND xã Quốc Oai đã báo cáo tóm tắt nội dung đồ án Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Chùa Thầy và khu vực núi đá Sài Sơn, Hoàng Xá, Phượng Cách.
Chùa Thầy và khu vực núi đá Sài Sơn, Hoàng Xá, Phượng Cách là quần thể di tích có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật và cảnh quan thiên nhiên, được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt năm 2014. Di tích gắn liền với Thiền sư Từ Đạo Hạnh - danh tăng nổi tiếng thời Lý, đồng thời được xem là cái nôi của nghệ thuật múa rối nước truyền thống Việt Nam. Với hệ thống chùa, đền, động, hồ và núi đá vôi đặc sắc, Chùa Thầy từ lâu đã trở thành điểm đến văn hóa tâm linh nổi tiếng của Thủ đô Hà Nội và cả nước.
Di tích quốc gia đặc biệt Chùa Thầy
Theo báo cáo, phạm vi nghiên cứu lập quy hoạch có diện tích khoảng 41,4ha, bao gồm toàn bộ khu vực bảo vệ di tích và các khu vực liền kề cần thiết để bảo tồn, phát huy giá trị di sản. Mục tiêu của quy hoạch là bảo tồn lâu dài các giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, khảo cổ, cảnh quan và đa dạng sinh học của quần thể di tích; đồng thời khai thác hiệu quả các giá trị di sản gắn với phát triển du lịch văn hóa, tâm linh, sinh thái theo hướng bền vững.
Đồ án quy hoạch đề xuất nhiều giải pháp quan trọng như xác định rõ ranh giới các khu vực bảo vệ di tích; tu bổ, tôn tạo các hạng mục xuống cấp tại Chùa Thầy, Chùa Cao, Động Hoàng Xá và các điểm di tích trong quần thể; bảo vệ cảnh quan hệ thống núi đá vôi Sài Sơn; cải tạo môi trường hồ Long Trì; hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật phục vụ khách tham quan; đẩy mạnh số hóa dữ liệu di tích, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, bảo tồn và quảng bá di sản.
Bên cạnh nhiệm vụ bảo tồn, quy hoạch cũng định hướng xây dựng Chùa Thầy trở thành trung tâm du lịch văn hóa - tâm linh trọng điểm phía Tây Thủ đô, kết nối với các điểm du lịch nổi tiếng của vùng xứ Đoài như chùa Tây Phương, làng cổ Đường Lâm, Ba Vì và các tuyến du lịch văn hóa đặc sắc của Hà Nội. Nhiều sản phẩm du lịch mới được nghiên cứu phát triển như du lịch trải nghiệm di sản, du lịch giáo dục lịch sử - văn hóa, các chương trình trình diễn nghệ thuật múa rối nước truyền thống, ứng dụng công nghệ số trong trải nghiệm tham quan di tích.
Tại hội nghị, các thành viên Hội đồng thẩm định đã tập trung phân tích, đánh giá và đóng góp nhiều ý kiến đối với các nội dung của đồ án quy hoạch. Các ý kiến cơ bản thống nhất với sự cần thiết lập quy hoạch, đồng thời đề nghị đơn vị tư vấn tiếp tục rà soát, bổ sung cơ sở khoa học trong việc khoanh vùng bảo vệ di tích; làm rõ hơn các giải pháp bảo tồn cảnh quan tự nhiên, hệ sinh thái núi đá vôi; tăng cường các giải pháp quản lý vùng đệm, kiểm soát hoạt động xây dựng và phát triển du lịch nhằm bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Phát biểu kết luận cuộc họp, TS.KTS Hoàng Đạo Cương - Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đánh giá cao sự phối hợp của các cơ quan chuyên môn, đơn vị tư vấn và chính quyền địa phương trong quá trình xây dựng đồ án quy hoạch. Thứ trưởng nhấn mạnh, Chùa Thầy là một trong những di tích quốc gia đặc biệt tiêu biểu của Thủ đô Hà Nội, có giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, cảnh quan và đời sống tín ngưỡng của cộng đồng.
Để bảo đảm chất lượng hồ sơ trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt, Thứ trưởng đề nghị UBND xã Quốc Oai, đơn vị tư vấn và các cơ quan liên quan tiếp thu đầy đủ các ý kiến của Hội đồng thẩm định; tiếp tục rà soát, hoàn thiện nội dung đồ án theo quy định của Luật Di sản văn hóa và các văn bản pháp luật hiện hành. Trong đó cần đặc biệt chú trọng các giải pháp bảo tồn giá trị gốc của di tích, bảo vệ không gian cảnh quan văn hóa, phát huy hiệu quả các giá trị di sản gắn với phát triển du lịch bền vững, góp phần đưa Chùa Thầy trở thành điểm đến văn hóa, tâm linh tiêu biểu của Thủ đô và cả nước.
Việc tổ chức thẩm định Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Chùa Thầy và khu vực núi đá Sài Sơn, Hoàng Xá, Phượng Cách là bước quan trọng nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di sản trong thời gian tới, góp phần gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất xứ Đoài cho các thế hệ mai sau.