Đồng chí Hồ Tùng Mậu, tên khai sinh là Hồ Bá Cự, sinh ngày 15/6/1896 tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An – vùng quê giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống đấu tranh chống giặc ngoại xâm, lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, đồng chí sớm hun đúc tinh thần yêu nước và ý chí cứu nước.
Tháng 4/1920, đồng chí Hồ Tùng Mậu cùng một số thanh niên yêu nước ra nước ngoài hoạt động cách mạng. Năm 1923, đồng chí cùng các đồng chí thành lập tổ chức Tâm Tâm xã – tổ chức yêu nước có xu hướng cách mạng, hoạt động với mục tiêu đấu tranh giải phóng dân tộc.
Năm 1924, khi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ Liên Xô đến Quảng Châu (Trung Quốc), đồng chí Hồ Tùng Mậu đã được tiếp xúc, giác ngộ lý tưởng cách mạng vô sản và trở thành người học trò xuất sắc, cộng sự tin cậy của Người. Đồng chí tích cực tham gia tổ chức các lớp huấn luyện chính trị, truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin cho cán bộ cách mạng Việt Nam; tham gia xuất bản báo Thanh niên; góp phần quan trọng vào việc chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Tại Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam mùa Xuân năm 1930 do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc triệu tập và chủ trì tại Hồng Kông, đồng chí Hồ Tùng Mậu là người giúp việc, thư ký hội nghị. Đồng chí đã có nhiều đóng góp quan trọng trong quá trình vận động hợp nhất các tổ chức cộng sản, chấm dứt tình trạng chia rẽ trong phong trào cách mạng Việt Nam lúc bấy giờ.
Không chỉ là người chiến sĩ cộng sản trung kiên, đồng chí Hồ Tùng Mậu còn là tấm gương sáng về ý chí cách mạng kiên cường, bất khuất. Năm 1931, đồng chí bị thực dân Pháp bắt giam và kết án tù chung thân. Trong suốt hơn 14 năm bị giam cầm tại các nhà tù Hỏa Lò, Kon Tum, Buôn Ma Thuột…, dù phải chịu nhiều cực hình, gian khổ, đồng chí vẫn luôn giữ vững khí tiết của người cộng sản, kiên định lý tưởng cách mạng, là trung tâm đoàn kết và cổ vũ tinh thần đấu tranh của các tù chính trị.
Năm 1941, sau khi được trả tự do, đồng chí tiếp tục bắt liên lạc với tổ chức Đảng, tham gia chuẩn bị lực lượng cho cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 giành chính quyền về tay Nhân dân.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, đồng chí Hồ Tùng Mậu được Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh giao nhiều trọng trách quan trọng. Đồng chí từng phụ trách Trường Quân chính ở Nhượng Bạn (Hà Tĩnh), đào tạo cán bộ quân sự phục vụ kháng chiến. Sau đó, đồng chí được giao giữ chức Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính Liên khu IV, trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo quân và dân các tỉnh Bắc Trung Bộ thực hiện nhiệm vụ kháng chiến, kiến quốc.
Trên cương vị nào, đồng chí Hồ Tùng Mậu cũng luôn thể hiện bản lĩnh của một nhà lãnh đạo tài năng, sâu sát thực tiễn, gần gũi Nhân dân, tận tụy với công việc. Đồng chí luôn quan tâm xây dựng tổ chức Đảng, chăm lo công tác chính trị tư tưởng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và phát huy sức mạnh của Nhân dân trong sự nghiệp kháng chiến.
Tháng 12/1949, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh cử đồng chí Hồ Tùng Mậu giữ chức Tổng Thanh tra Chính phủ đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Trên cương vị này, đồng chí đã tổ chức, xây dựng nền móng cho ngành Thanh tra Việt Nam; kiên quyết đấu tranh chống tham ô, lãng phí, tiêu cực; góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Chính phủ.
Đồng chí Hồ Tùng Mậu không chỉ là nhà lãnh đạo tài năng mà còn là tấm gương đạo đức cách mạng mẫu mực. Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, đồng chí luôn sống giản dị, khiêm tốn, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; hết lòng yêu thương đồng chí, đồng bào; gần dân, trọng dân và luôn đặt lợi ích của Tổ quốc, của Nhân dân lên trên hết.
Ngày 23/7/1951, trên đường vào Liên khu IV công tác, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã anh dũng hy sinh sau khi bị máy bay địch tấn công tại Thanh Hóa. Sự hy sinh của đồng chí là tổn thất to lớn đối với Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trực tiếp làm Trưởng ban Lễ tang và đọc điếu văn tiễn biệt đồng chí.
Với 55 năm tuổi đời, hơn 30 năm hoạt động cách mạng liên tục, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đồng chí là tấm gương sáng về lòng trung thành với Đảng, tinh thần cách mạng kiên cường, ý chí vượt qua mọi khó khăn, gian khổ và phẩm chất đạo đức cao đẹp của người cộng sản chân chính.
Đối với Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Quốc Oai, kỷ niệm 130 năm Ngày sinh đồng chí Hồ Tùng Mậu không chỉ là dịp ôn lại cuộc đời, sự nghiệp cách mạng vẻ vang của một người chiến sĩ cộng sản kiên trung, mà còn là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng nhằm giáo dục truyền thống yêu nước, lý tưởng cách mạng cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân. Phát huy truyền thống quê hương anh hùng, Đảng bộ và Nhân dân xã Quốc Oai quyết tâm tiếp tục học tập và noi gương đồng chí Hồ Tùng Mậu bằng những việc làm thiết thực; đẩy mạnh xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; phát huy tinh thần đoàn kết, đổi mới, sáng tạo; thi đua lao động, sản xuất, xây dựng quê hương ngày càng văn minh, giàu đẹp, góp phần cùng Thủ đô và đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới.
Kỷ niệm 130 năm Ngày sinh đồng chí Hồ Tùng Mậu là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân tiếp tục học tập, noi gương tinh thần yêu nước, ý chí cách mạng và đạo đức cao đẹp của đồng chí; góp phần xây dựng Đảng và hệ thống chính trị ngày càng trong sạch, vững mạnh; chung sức xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh trong kỷ nguyên phát triển mới.